Nên Nhập Hàng Từ Trung Quốc Theo Điều Kiện FOB Hay EXW? Doanh Nghiệp Cần Biết Điều Gì?

Create at: 05/06/2026

5 Views

Khi nhập khẩu hàng hóa từ Trung Quốc, hai điều kiện Incoterms được sử dụng phổ biến nhất là FOB (Free On Board) và EXW (Ex Works). Tuy nhiên, không ít doanh nghiệp lựa chọn điều kiện mua hàng chỉ dựa trên báo giá mà chưa thực sự hiểu sự khác biệt về trách nhiệm, chi phí và rủi ro giữa hai phương thức này.

Vậy khi nào nên sử dụng FOB? Khi nào nên chọn EXW? Bài viết dưới đây sẽ giúp doanh nghiệp đưa ra quyết định phù hợp nhất.

FOB Và EXW Khác Nhau Như Thế Nào?

EXW (Ex Works)

Theo điều kiện EXW, người bán chỉ có trách nhiệm chuẩn bị hàng hóa tại nhà máy hoặc kho của họ.

Người mua sẽ chịu trách nhiệm:

Lấy hàng tại nhà máy.
Vận chuyển nội địa tại Trung Quốc.
Làm thủ tục hải quan xuất khẩu.
Đưa hàng ra cảng hoặc sân bay.
Thuê vận chuyển quốc tế.
Làm thủ tục nhập khẩu tại Việt Nam.

Nói cách khác, người mua kiểm soát gần như toàn bộ chuỗi logistics.

FOB (Free On Board)

Theo điều kiện FOB, người bán chịu trách nhiệm:

Chuẩn bị hàng hóa.
Vận chuyển hàng từ nhà máy ra cảng xuất.
Thực hiện thủ tục hải quan xuất khẩu.
Đưa hàng lên tàu.

Người mua chỉ cần chịu trách nhiệm từ thời điểm hàng đã được xếp lên tàu, bao gồm:

Cước vận chuyển quốc tế.
Bảo hiểm (nếu có).
Thủ tục nhập khẩu tại Việt Nam.
Giao hàng cuối cùng.

FOB giúp giảm đáng kể khối lượng công việc ở đầu Trung Quốc cho người mua.

Khi Nào Nên Chọn EXW?

EXW thường phù hợp trong các trường hợp sau:

1. Doanh nghiệp muốn kiểm soát toàn bộ chuỗi logistics

Nếu doanh nghiệp đã có forwarder hoặc đối tác logistics uy tín tại Trung Quốc, việc mua EXW giúp chủ động hoàn toàn trong quá trình vận chuyển.

Doanh nghiệp có thể:

Tự lựa chọn hãng tàu.
Chủ động lịch vận chuyển.
Tối ưu chi phí logistics.
Gom hàng từ nhiều nhà cung cấp khác nhau.

2. Mua hàng từ nhiều nhà máy

Đây là trường hợp rất phổ biến với doanh nghiệp nhập khẩu từ Trung Quốc.

Ví dụ:

Nhà máy A sản xuất bao bì tại Quảng Châu.
Nhà máy B sản xuất linh kiện tại Thâm Quyến.
Nhà máy C sản xuất phụ kiện tại Đông Quan.

Nếu mua theo EXW, forwarder có thể thu gom toàn bộ hàng hóa về một kho tập kết trước khi xuất khẩu, giúp tiết kiệm đáng kể chi phí vận chuyển.

3. Nhà cung cấp không có kinh nghiệm xuất khẩu

Nhiều xưởng sản xuất nhỏ tại Trung Quốc chỉ tập trung sản xuất và không quen xử lý thủ tục xuất khẩu.

Trong trường hợp này, EXW thường là lựa chọn thực tế hơn vì forwarder sẽ hỗ trợ toàn bộ các khâu còn lại.

Khi Nào Nên Chọn FOB?

1. Doanh nghiệp mới bắt đầu nhập khẩu

Đối với những doanh nghiệp chưa có nhiều kinh nghiệm làm việc với hệ thống logistics tại Trung Quốc, FOB là lựa chọn an toàn hơn.

Người bán sẽ chịu trách nhiệm:

Đưa hàng ra cảng.
Khai báo hải quan xuất khẩu.
Xử lý các thủ tục liên quan tại đầu Trung Quốc.

Điều này giúp giảm đáng kể các rủi ro phát sinh.

2. Lô hàng có giá trị cao

Với các mặt hàng:

Máy móc.
Thiết bị công nghiệp.
Linh kiện điện tử giá trị cao.

FOB giúp hạn chế các vấn đề phát sinh trong quá trình vận chuyển nội địa tại Trung Quốc vì nhà cung cấp là bên trực tiếp chịu trách nhiệm cho giai đoạn này.

3. Chỉ mua từ một nhà cung cấp

Nếu doanh nghiệp chỉ nhập hàng từ một nhà máy duy nhất, việc yêu cầu nhà cung cấp giao hàng theo FOB thường đơn giản và hiệu quả hơn.

Người mua không cần tổ chức xe lấy hàng hoặc xử lý các thủ tục nội địa phức tạp.

Chi Phí Nào Thấp Hơn?

Không có câu trả lời cố định.

Trong nhiều trường hợp:

Giá EXW thấp hơn giá FOB.
Tuy nhiên doanh nghiệp phải tự chi trả toàn bộ chi phí nội địa tại Trung Quốc.

Ngược lại:

Giá FOB cao hơn.
Nhưng đã bao gồm nhiều chi phí logistics đầu Trung Quốc.

Do đó, doanh nghiệp nên so sánh tổng chi phí thực tế (Total Landed Cost) thay vì chỉ nhìn vào đơn giá hàng hóa.

Một báo giá EXW thấp hơn 100 USD chưa chắc đã tiết kiệm hơn nếu chi phí lấy hàng, thông quan và vận chuyển nội địa tại Trung Quốc phát sinh cao hơn mức đó.

Kinh Nghiệm Thực Tế Từ Các Doanh Nghiệp Nhập Khẩu

Trong thực tế:

Doanh nghiệp mới nhập khẩu thường lựa chọn FOB để giảm rủi ro.
Doanh nghiệp nhập khẩu thường xuyên và có forwarder riêng thường chuyển sang EXW để tối ưu chi phí.
Các công ty thương mại hoặc sản xuất nhập hàng từ nhiều nhà máy gần như luôn ưu tiên EXW để thuận tiện cho việc gom hàng.

Kết Luận

FOB và EXW đều có những ưu điểm riêng, không có điều kiện nào tốt hơn tuyệt đối.

Nên chọn FOB khi:

Mới bắt đầu nhập khẩu.
Chưa có hệ thống logistics tại Trung Quốc.
Chỉ mua từ một nhà cung cấp.
Muốn giảm khối lượng công việc và rủi ro.

Nên chọn EXW khi:

Đã có forwarder uy tín.
Muốn kiểm soát toàn bộ chuỗi logistics.
Nhập hàng từ nhiều nhà máy.
Muốn tối ưu chi phí vận chuyển dài hạn.

Việc lựa chọn đúng điều kiện giao hàng không chỉ giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí mà còn giảm thiểu rủi ro trong suốt quá trình nhập khẩu từ Trung Quốc về Việt Nam.

Nếu doanh nghiệp đang phân vân giữa FOB và EXW cho lô hàng sắp tới, hãy trao đổi với đơn vị logistics của mình để được phân tích tổng chi phí và lựa chọn phương án phù hợp nhất.